Opslag of marge op onderdelen: prijzen in de garage
Opslag en marge op onderdelen uitgelegd met één voorbeeld, een omrekentabel, de fout die geld kost, afronden, btw en prijzen aanpassen als inkoop stijgt.
Fatih Bilgiç · · 7 min lezen
“Ik zet dertig procent op onderdelen” en “ik verdien dertig procent op onderdelen” klinken als dezelfde zin. Dat zijn ze niet, en het verschil is geld dat veel garages denken te verdienen en nooit zien. De eerste zin beschrijft een opslag, de tweede een marge. Deze gids legt het verschil uit met één onderdeel en twee getallen, geeft een kleine omrekentabel en laat zien hoe je onderdelenprijzen zo instelt dat het percentage in je hoofd gelijk is aan het percentage in je rapporten. De cijfers zijn voorbeelden voor de rekensom, geen aanbevelingen: welk percentage past, hangt af van je kosten en je markt.
Opslag en marge: twee manieren om dezelfde winst te beschrijven
Beide getallen beginnen bij dezelfde winst: verkoopprijs min inkoopprijs. Ze delen die winst alleen door iets anders.
- Opslag is de winst als percentage van de inkoopprijs. Het antwoord op: “Hoeveel tel ik op bij wat ik betaald heb?”
- Marge is de winst als percentage van de verkoopprijs. Het antwoord op: “Hoeveel van wat de klant betaalt blijft bij mij?”
Opslag kijkt vanaf de inkoopkant, marge vanaf de verkoopkant. Omdat de verkoopprijs altijd hoger is dan de inkoopprijs, is de marge voor hetzelfde onderdeel altijd het kleinere getal. In deze gids bedoelen we met opslag steeds het percentage op de inkoopprijs en met marge steeds het percentage op de verkoopprijs.
Eén onderdeel, twee getallen
Je koopt een onderdeel voor 100 en verkoopt het voor 130, beide zonder btw. De winst is 30.
- Opslag: 30 ÷ 100 = 30 procent.
- Marge: 30 ÷ 130 = 23,08 procent.
Hetzelfde onderdeel, dezelfde winst en twee juiste antwoorden. De formules om van de een naar de ander te rekenen:
- Marge = opslag ÷ (100 + opslag) × 100
- Opslag = marge ÷ (100 − marge) × 100
| Opslag op inkoopprijs | Verkoopprijs bij een inkoopprijs van 100 | Marge op verkoopprijs |
|---|---|---|
| 20% | 120 | 16,67% |
| 25% | 125 | 20% |
| 30% | 130 | 23,08% |
| 50% | 150 | 33,33% |
| 100% | 200 | 50% |
De vergissing die geld kost
De problemen beginnen als je een doel als marge vaststelt en de prijs als opslag uitrekent. Stel dat je hebt berekend dat onderdelen 30 procent van hun verkoopprijs moeten overlaten om je kosten te dekken. Aan de balie neemt iemand de inkoopprijs van 100 en telt er 30 procent bij op: 130.
Om 30 procent van de verkoopprijs over te houden, moet het onderdeel voor 100 ÷ (1 − 0,30) = 142,86 de deur uit. De opslag die een marge van 30 procent oplevert is 42,86 procent, niet 30. Op één onderdeel is het verschil 12,86. Over de inkoop van een heel jaar is dat het verschil tussen het plan en je banksaldo.
Dezelfde valkuil zit in kortingen. Tien procent korting op een onderdeel van 130 haalt 13 van de prijs, en die 13 gaat volledig van de 30 winst af. De korting klonk als een tiende; het kostte meer dan twee vijfde van wat je aan dat onderdeel verdiende.
Welke kun je het best gebruiken?
Gebruik beide, elk voor zijn eigen taak, en laat het woord nooit weg:
- Opslag om prijzen te zetten. Je kent de inkoopprijs zodra het onderdeel binnenkomt; die vermenigvuldigen is de natuurlijke weg naar een verkoopprijs.
- Marge om resultaten te lezen. Rapporten beginnen bij de omzet. “Welk deel van de omzet uit onderdelen is winst?” is een margevraag.
Stel je ook een uurtarief vast, dan geldt dezelfde logica. Onze gids over het uurtarief van je garage berekenen gebruikt de margeformule om winst op het kostendekkende tarief te zetten.
Eén opslag past niet bij elk onderdeel
Eén percentage voor het hele schap is makkelijk te onthouden en aan beide uiteinden fout. Een zekering die voor heel weinig is ingekocht, kan met 30 procent haar deel van bestellen, opslaan en hanteren niet dragen; een turbo met dezelfde 30 procent kan hoger geprijsd uitkomen dan wat de klant elders in een minuut vindt. De meeste garages werken daarom met een paar regels in plaats van één getal:
- Per inkoopbereik: hogere opslag op goedkope onderdelen, lagere op dure.
- Per categorie: snelle onderhoudsartikelen zoals filters en ruitenwissers apart van langzame, volumineuze onderdelen.
- Per merk: waar de voorwaarden van een leverancier of de concurrentie verschillen.
- Per uitzondering: een paar producten met een eigen percentage, omdat je ze kent.
In Baktam is het winstpercentage een opslag op de inkoopprijs: verkoopprijs = inkoopprijs × (1 + winst % ÷ 100). Je kunt een standaardpercentage voor het bedrijf instellen, regels per merk, categorie en inkoopbereik, en een eigen percentage per product. Per product wint de meest specifieke instelling: eerst het eigen percentage van het product, dan de eerste passende regel, dan de standaard. Op de productkaart zijn inkoopprijs, winstpercentage en verkoopprijs aan elkaar gekoppeld, dus als je er één intypt, zie je de andere.
Afronden en btw
Berekende prijzen zijn zelden mooi: 100 × 1,4286 is 142,86, en niemand wil dat bedrag op een offerte. Rond op een vaste manier af, zodat twee mensen aan de balie dezelfde prijs krijgen. Gangbare keuzes zijn het dichtstbijzijnde hele getal, het dichtstbijzijnde veelvoud van 5 of 10, of prijzen die op 9 eindigen. In Baktam kies je er één keer een en wordt die op elke berekende prijs toegepast; je kunt prijzen ook onafgerond laten.
Reken zonder btw. De inkoopprijs is wat je zonder btw betaalde, en de opslag pas je daarop toe. Toon je klanten prijzen inclusief btw, dan geldt de afronding voor het bedrag dat zij zien, waarbij je eerst de btw erbij optelt.
Als je leverancier de prijzen verandert
Een opslag beschermt je alleen als de inkoopprijs erachter actueel is. Verhoogt een leverancier zijn prijzen en blijven jouw verkoopprijzen staan, dan krimpt je opslag zonder dat iemand dat besluit. Twee gewoonten voorkomen dat:
- Werk inkoopprijzen bij als de levering wordt ingeboekt, niet aan het eind van het jaar.
- Pas prijzen in bulk aan, niet onderdeel voor onderdeel. Selecteer een categorie, een merk of de hele lijst, bekijk een voorbeeld van oude en nieuwe prijzen en voer het dan door.
De bulkprijswijziging van Baktam werkt zo: eerst een voorbeeld, dan doorvoeren, en de mogelijkheid om het ongedaan te maken als de uitkomst niet is wat je wilde. Je kunt je regels toepassen, één vast percentage instellen of de huidige verkoopprijzen met een percentage verhogen. Bij producten waar je het aanzet, wordt de verkoopprijs automatisch herberekend als de inkoopprijs verandert; standaard staat dit uit, zodat prijzen nooit ongemerkt verschuiven. Inkoopprijs en winstpercentages zijn alleen zichtbaar voor de eigenaar en beheerders, niet voor monteurs of kassamedewerkers. Hoe onderdelen, leveringen en voorraadniveaus worden afgehandeld, lees je op de pagina over voorraadbeheer en in onze gids over voorraadbeheer in de garage.
Veelgemaakte fouten
- “Procent” zeggen zonder te zeggen waarvan. Spreek in de werkplaats af dat prijzen met een opslag op de inkoopprijs worden gezet en resultaten als marge op de verkoopprijs worden gelezen.
- Rekenen met de prijs inclusief btw. De btw is niet van jou; laat hem weg uit zowel inkoopprijs als verkoopprijs.
- Vracht en kleine kosten vergeten. Wordt bezorging apart gerekend, dan hoort die bij de inkoopprijs van het onderdeel.
- Oude inkoopprijzen in het systeem. Een opslag op de inkoopprijs van vorig jaar is een korting op die van vandaag.
- Kortingen geven vanuit opslagdenken. Kijk wat een korting met de winst doet, niet met de prijs.
Prijzen, voorraad en werkorders horen bij elkaar: het onderdeel dat je prijst is het onderdeel dat op de klus komt. Op de pagina over garagesoftware voor werkorders, voorraad en btw-facturen zie je hoe ze samenhangen.