İşçilik Saat Ücreti Nasıl Belirlenir? Basit Yöntem
Oto servis için işçilik saat ücreti nasıl hesaplanır: satılabilir saatler, yıllık giderler, başabaş ücreti, kâr payı ekleme ve sabit fiyatlı işler.
Fatih Bilgiç · · 5 dk okuma
Bir tamirhane sahibine işçilik saat ücretini nasıl belirlediğini sorarsanız sık duyulan cevap şudur: “Etrafa baktım, onlardan biraz aşağı yazdım.” Bu bir fiyattır ama hesap değildir. Yan sokaktaki oto servisin kirası da, usta maaşları da sizinkinden farklıdır; hatta o servis de para kazanıp kazanmadığını bilmiyor olabilir. Bu rehberde kendi rakamlarınızdan kendi ücretinizi çıkarmanın basit bir yolunu anlatıyoruz: gerçekte kaç saat satabildiğinizi, bu saatlerin neleri ödemesi gerektiğini, başabaş ücretinin nerede olduğunu ve üstüne kârı nasıl koyacağınızı göreceksiniz. Hesap için bir hesap makinesi ve geçen yılın giderleri yeterli. Örneklerdeki tutarlar yalnızca hesabı göstermek için uydurulmuştur; kendi rakamlarınızı yazın.
Komşunun ücretini kopyalamak neden işe yaramaz?
İşçilik ücretinin tek görevi vardır: yıl içinde sattığınız saatler tüm tamirhaneyi ödemeli ve geriye bir şey bırakmalı. Bir ücretin “yüksek” ya da “düşük” olması bu konuda hiçbir şey söylemez. İki oto servis aynı saat ücretini isteyebilir ve biri her işte zarar edebilir; çünkü daha az saat satıyordur ya da giderleri daha yüksektir.
Komşunuzun kirasını, ustalarını ve iş yoğunluğunu siz bilemezsiniz; kendi rakamlarınızı ise zaten biliyorsunuz. Piyasa yine de önemlidir. Müşterinin neye alışık olduğunu gösterir. Ama ikinci sırada gelir: önce hangi ücretin altında bedavaya çalıştığınızı bilmeniz gerekir.
1. Adım: Gerçekten satabildiğiniz saatleri sayın
Sekiz saat işte bulunan bir usta, sekiz saatlik faturalanabilir iş üretmez. Araçlar yerinden oynatılır, parça geç gelir, arıza tespiti müşterinin ödemek isteyeceğinden uzun sürer, biri telefona bakmak zorundadır. Faturanıza yansıyan saatler her zaman puantajdaki saatlerden azdır.
Hesabı iki adımda yapın:
- Mesai saatleri: usta sayısı × haftalık saat × yıllık çalışma haftası. İzinleri, resmi tatilleri ve hastalık payını çıkarın.
- Satılabilir saatler: mesai saatlerinin faturaya girebilen kısmı. Bunu başkasının rakamından değil, birkaç ay boyunca kendi iş emirlerinizden ölçün. Tek bir yoğun haftaya değil, birkaç aylık toplama bakın; aksi halde yanılırsınız.
Örnek: iki usta, haftada 40 saat, yılda 46 çalışma haftası. Bu 2 × 40 × 46 = 3.680 mesai saati eder. Kayıtlarınız sürenin yaklaşık yüzde 70’inin faturalandığını gösteriyorsa yılda 3.680 × 0,70 = 2.576 satılabilir saatiniz vardır. Yüzde 70 yalnızca bu örnek için bir varsayımdır.
2. Adım: Bu saatlerin neleri ödemesi gerektiğini toplayın
Yıllık faturalar unutulmasın diye tam bir yılı alın. Listeyi doldururken banka hesap hareketlerinizden ve yıl içinde ödediğiniz faturalardan yararlanın; akılda kalanlar genellikle eksiktir. Bu rehberde yedek parçayı ayrı tutuyoruz: parça kendi kârını kâr oranıyla kazanır, o kârı sonradan hesaba katabilirsiniz. Temkinli bir ilk hesapta tüm tamirhaneyi işçilik taşır.
| Gider grubu | İçine girenler |
|---|---|
| Personel | Usta ve ön büro maaşları, işverenin üstüne ödediği her şey dahil. |
| Kendi maaşınız | Sizin işinizi yapması için birine ödemeniz gereken tutar. Karşılıksız çalışan bir sahip zararı gizlemiş olur. |
| İşyeri | Kira, elektrik, ısınma, su, atık giderleri. |
| Ekipman | El aletleri, lift kontrolleri, teşhis cihazı abonelikleri, onarımlar ve yenileme için ayrılan para. |
| İşletme giderleri | Sigorta, muhasebeci, yazılım, telefon, banka masrafları, iş kıyafeti, faturalamadığınız sarf malzemeler. |
Örnek: bunların toplamı yılda 180.000 ediyor. Yöntem için para biriminin önemi yok.
3. Adım: Başabaş ücretini bulun
Yıllık giderleri satılabilir saatlere bölün:
180.000 ÷ 2.576 = saatte 69,88.
Bu, örnekteki tamirhanenin ne kazandığı ne de kaybettiği, KDV hariç ücrettir. Bundan ucuza satılan her saati siz finanse edersiniz. Rakamın satılabilir saate ne kadar duyarlı olduğuna dikkat edin: sürenin yalnızca yüzde 60’ı faturalanırsa saatler 2.208’e düşer ve başabaş ücreti 81,52’ye çıkar. Satılmayan zaman pahalıdır. Giderleriniz sabitse bunu dengelemenin yolu ya saat ücretini ya da satılan saati artırmaktır.
4. Adım: Kâr ekleyin
Başabaş bir hedef değildir. Bir tamirhanenin durgun bir ayı atlatmak, lifti yenilemek ve büyümek için kâra ihtiyacı vardır. Her işçilik satışının yüzde kaçının kâr olarak kalacağını belirleyin ve çarpmayın, bölün:
Ücret = başabaş ücreti ÷ (1 − kâr payı). Yüzde 15 hedefle: 69,88 ÷ 0,85 = saatte 82,21. Kâr payını kendi hedefinize göre seçin; yüzde 15 yalnızca hesabı göstermek içindir.
Üstüne yüzde 15 eklemek (69,88 × 1,15 = 80,36) daha düşük bir ücret verir ve kâr satış fiyatının yalnızca yaklaşık yüzde 13’ü olur. İki hesap arasındaki fark, kâr oranı ile kâr marjı arasındaki farktır; bunu yedek parça kâr oranı ve kâr marjı rehberimizde anlattık.
KDV bu ücretin üstüne eklenir. Özel müşterilere fiyatı KDV dahil mi hariç mi göstereceğiniz ülkenin kurallarına ve alışkanlıklarına bağlıdır; konuyu mali müşavirinize danışın. Hesap her zaman KDV hariç yapılır.
5. Adım: Ücreti sabit fiyatlara çevirin
Müşteriler nadiren saat ücretinizi sorar. Yağ bakımının ya da ön balata takımının ne tuttuğunu sorarlar. Sık yapılan işlerde sabit fiyat, ücretinizin gerçekçi bir süreyle çarpımı artı parçadır:
- İşin sıradan bir günde ne kadar sürdüğünü yazın, en iyi gününüzde değil.
- Saat ücretinizle çarpın.
- Parçaları satış fiyatıyla ekleyin.
- Sonucu bu türden son on işte aldığınız ücretle karşılaştırın.
Baktam’da sık yaptığınız işleri işçilik ve parçalarıyla birlikte servis paketi olarak kaydedebilirsiniz; böylece aynı iş tezgâhta herkes tarafından aynı fiyattan teklif edilir. İş emrinde işçilik ve parça ayrı satırlardır; sonraki adımı mümkün kılan da budur.
6. Adım: Ücreti kendi kayıtlarınızla sınayın
Hesapladığınız ücret bir plandır. İşe yarayıp yaramadığı birkaç ay sonra kayıtlarda görünür. Düzenli bakmaya değer üç rakam var:
- Usta başına saat ve işçilik tutarı. Teknisyen raporu, seçtiğiniz dönem için tamamlanan işleri, çalışılan süreyi, ortalama iş süresini ve işçilik tutarını gösterir.
- İş başına kâr. Maliyet ve kâr raporu satış fiyatını maliyetle karşılaştırır; hangi işlerin kazandırdığını, hangilerinin kazandırmadığını görürsünüz. Bu raporu yalnızca sahip görür.
- Satılabilir saat payı. Satılan işçilik saatlerini mesai saatleriyle kıyaslayın. Pay varsaydığınızdan düşükse ücret çok düşüktür ya da gün kötü organize edilmiştir.
Raporlar ve içerikleri oto servis raporları sayfasında anlatılıyor. Hesabı yılda bir kez ve büyük bir gider değiştiğinde yenileyin: kira artışı, yeni bir çalışan, maaş zammı gibi.
Sık yapılan hatalar
- Mesai saatine bölmek. Giderleri karşılamayan, rahat görünen düşük bir ücret çıkarır.
- Kendi maaşınızı hesaba katmamak. O zaman yıl sonundaki “kâr”, ödenmemiş maaşınızdan ibarettir.
- Arıza tespitini bedava vermek. Arızayı bulmak uzmanlık işidir. Teklifte ayrı bir satır olarak yazın.
- Düşük işçiliği parçanın arkasına saklamak. Müşteri kendi parçasını getirene kadar işe yarar.
- Ücrete bir daha bakmamak. Giderler her yıl artar; üç yıl önce belirlenen ücret bugün bir indirimdir.
- Tezgâhta yapılan indirimler. Faturadan yüzde on indirmek, o işteki kârın büyük bölümü olabilir.
Kendi hesapladığınız bir ücreti hem kendinize hem müşteriye savunmak daha kolaydır. İş emri, işçilik satırları ve raporların birlikte nasıl çalıştığını görmek için tamirhane programı sayfamıza bakabilirsiniz.