Stawka za roboczogodzinę w warsztacie: prosta metoda
Jak obliczyć stawkę za roboczogodzinę w warsztacie: godziny do sprzedania, koszty, próg rentowności, zysk i ceny stałe. Prosty przykład krok po kroku.
Fatih Bilgiç · · 7 min czytania
Zapytaj właściciela warsztatu, jak ustalił stawkę za roboczogodzinę, a często usłyszysz: „Zobaczyłem, ile biorą inni, i dałem trochę taniej”. To jest cena, ale nie kalkulacja. Warsztat po sąsiedzku ma inny czynsz, inne pensje i być może sam nie wie, czy na siebie zarabia. Ten poradnik pokazuje prosty sposób na obliczenie własnej stawki z własnych liczb: ile godzin naprawdę sprzedasz, za co te godziny muszą zapłacić, gdzie leży próg rentowności i jak dodać zysk. Wszystkie kwoty w przykładach są zmyślone i pokazują tylko arytmetykę, więc wstaw do wzorów swoje dane.
Dlaczego kopiowanie stawki konkurenta zawodzi
Stawka za roboczogodzinę ma jedno zadanie: godziny sprzedane w ciągu roku muszą pokryć koszty całego warsztatu i jeszcze coś zostawić. To, czy stawka jest „wysoka”, czy „niska”, niczego o tym nie mówi. Dwa warsztaty mogą liczyć tyle samo za godzinę, a jeden z nich traci na każdym zleceniu, bo sprzedaje mniej godzin albo ma wyższe koszty.
Rynek nadal się liczy. Pokazuje, do czego przyzwyczajeni są klienci. Ale to drugi krok: najpierw musisz wiedzieć, poniżej jakiej stawki pracujesz za darmo.
Zanim spojrzysz na cennik konkurencji, odpowiedz sobie na trzy pytania: ile godzin w roku faktycznie sprzedajesz, ile kosztuje utrzymanie warsztatu i ile chcesz zostawić jako zysk. Dopiero z tymi liczbami porównanie z rynkiem ma sens.
Krok 1: Policz godziny, które naprawdę sprzedasz
Mechanik, który jest w pracy osiem godzin, nie daje ośmiu godzin do rozliczenia z klientem. Auta trzeba przestawiać, części się spóźniają, diagnoza trwa dłużej, niż klient chce zapłacić, a ktoś musi odebrać telefon. Godzin w rozliczeniach z klientami jest zawsze mniej niż w grafiku pracy.
Policz to w dwóch krokach:
- Godziny obecności: liczba mechaników × godziny w tygodniu × tygodnie pracy w roku. Odlicz urlopy, święta i zapas na zwolnienia chorobowe.
- Godziny do sprzedania: ta część godzin obecności, która trafia na rozliczenie z klientem. Zmierz ją na własnych zleceniach z kilku miesięcy, nie bierz liczby od kogoś innego.
Przykład: dwóch mechaników, 40 godzin w tygodniu, 46 tygodni pracy. To 2 × 40 × 46 = 3 680 godzin obecności. Jeśli z Twoich zapisów wynika, że rozliczone jest około 70 procent czasu, masz 3 680 × 0,70 = 2 576 godzin do sprzedania w roku. Te 70 procent to tylko założenie na potrzeby przykładu.
Na początek wystarczy prosta metoda: przez kilka miesięcy zapisuj przy każdym zleceniu czas pracy mechanika i porównuj go z czasem obecności. Jeśli zlecenia masz w programie albo w arkuszu, dane masz pod ręką i wystarczy je zsumować.
Krok 2: Zsumuj koszty, które te godziny muszą pokryć
Weź cały rok, żeby nie zapomnieć o rachunkach płaconych raz na jakiś czas. W tym poradniku części traktujemy osobno: zarabiają własny zysk przez narzut, który możesz doliczyć później. Ostrożna pierwsza kalkulacja zakłada, że robocizna utrzymuje cały warsztat.
| Grupa kosztów | Co do niej należy |
|---|---|
| Personel | Wynagrodzenia mechaników i recepcji razem ze wszystkim, co pracodawca płaci dodatkowo. |
| Twoje wynagrodzenie | Tyle, ile musiałbyś zapłacić komuś, kto wykonuje Twoją pracę. Właściciel pracujący za darmo ukrywa stratę. |
| Lokal | Czynsz, prąd, ogrzewanie, woda, wywóz odpadów. |
| Sprzęt | Narzędzia, przeglądy podnośników, abonamenty diagnostyczne, naprawy i odkładane środki na wymianę. |
| Prowadzenie firmy | Ubezpieczenia, biuro rachunkowe, programy, telefon, opłaty bankowe, odzież robocza, materiały eksploatacyjne, których nie wliczasz do rachunku klienta. |
Przykład: wszystko razem daje 180 000 rocznie. Waluta nie ma znaczenia dla samej metody.
Nie pomijaj kosztów, które pojawiają się raz w roku, na przykład ubezpieczenia firmy, szkoleń czy opłat za przeglądy sprzętu. Podziel je przez dwanaście i sprawdź, czy mieszczą się w kalkulacji. Opieraj się na danych z ostatnich dwunastu miesięcy, a nie na pamięci.
Krok 3: Oblicz próg rentowności
Podziel roczne koszty przez godziny do sprzedania:
180 000 ÷ 2 576 = 69,88 za godzinę.
To stawka bez podatku, przy której warsztat w tym przykładzie ani nie zarabia, ani nie traci. Każda godzina sprzedana taniej jest dopłacana z Twojej kieszeni. Zobacz, jak mocno wynik zależy od godzin do sprzedania: jeśli rozliczone jest tylko 60 procent czasu, godzin jest 2 208, a próg rentowności rośnie do 81,52. Niesprzedany czas jest drogi.
Zapisz tę liczbę w widocznym miejscu. To dolna granica: żadna godzina robocizny nie powinna być sprzedawana poniżej niej, chyba że robisz to świadomie, na przykład żeby zdobyć stałego klienta.
Krok 4: Dolicz zysk
Próg rentowności nie jest celem. Warsztat potrzebuje zysku, żeby przetrwać słabszy miesiąc, wymienić podnośnik i się rozwijać. Zdecyduj, jaka część każdej sprzedaży robocizny ma zostać jako zysk, i dziel, a nie mnóż:
Stawka = próg rentowności ÷ (1 − udział zysku). Przy celu 15 procent: 69,88 ÷ 0,85 = 82,21 za godzinę.
Doliczenie 15 procent do kosztu (69,88 × 1,15 = 80,36) daje niższą stawkę i zysk wynoszący tylko około 13 procent ceny sprzedaży. Różnica między tymi dwoma rachunkami to różnica między narzutem a marżą; wyjaśniamy ją w poradniku o narzucie i marży na części.
Podatek dochodzi do tej stawki dodatkowo. To, czy klientom prywatnym pokazujesz ceny z podatkiem, czy bez, zależy od przepisów i zwyczajów, więc zapytaj księgową lub biuro rachunkowe. Sama kalkulacja jest zawsze robiona bez podatku.
Krok 5: Zamień stawkę na ceny stałe
Klienci rzadko pytają o stawkę za godzinę. Pytają, ile kosztuje wymiana oleju albo klocki z przodu. Stała cena częstej usługi to po prostu Twoja stawka pomnożona przez realistyczny czas, plus części:
- Zapisz, ile trwa zadanie w zwykły dzień, a nie w Twój najlepszy.
- Pomnóż przez swoją stawkę za roboczogodzinę.
- Dodaj części w cenie sprzedaży.
- Porównaj wynik z tym, ile wziąłeś za ostatnie dziesięć takich zleceń.
W Baktam często wykonywane usługi możesz zapisać jako pakiety usług z robocizną i częściami, dzięki czemu to samo zadanie wyceni każdy pracownik w tej samej cenie. W zleceniu naprawy robocizna i części są osobnymi pozycjami, a to umożliwia następny krok.
Zwróć uwagę na zlecenia, które regularnie trwają dłużej, niż zakładasz w cenniku. To sygnał, że przyjęty czas jest zbyt optymistyczny. Popraw czas przy danej usłudze, a nie samą stawkę, jeśli stawka została policzona rzetelnie.
Krok 6: Sprawdź stawkę na własnych danych
Obliczona stawka to plan. Czy działa, widać w zapisach po kilku miesiącach. Warto regularnie patrzeć na trzy liczby:
- Godziny i robocizna sprzedana na mechanika. Raport mechaników pokazuje zakończone zlecenia, przepracowane godziny, średni czas zlecenia i kwotę robocizny za wybrany okres.
- Zysk na zleceniu. Raport kosztów i zysku porównuje cenę sprzedaży z kosztem, więc widzisz, które prace się opłacają, a które nie. Ten raport widzi tylko właściciel.
- Udział godzin sprzedanych. Porównaj godziny robocizny rozliczone z klientami z godzinami obecności. Jeśli udział jest niższy, niż zakładałeś, stawka jest za niska albo dzień jest źle zorganizowany.
Raporty i ich zawartość opisujemy na stronie raporty dla warsztatu. Powtarzaj kalkulację raz w roku i za każdym razem, gdy zmieni się duży koszt: podwyżka czynszu, nowy pracownik, podwyżka wynagrodzeń.
Najczęstsze błędy
- Dzielenie przez godziny obecności. Daje wygodnie niską stawkę, która nie pokryje kosztów.
- Pominięcie własnego wynagrodzenia. Wtedy „zysk” na koniec roku to tylko Twoja niewypłacona pensja.
- Diagnoza za darmo. Znalezienie usterki to wykwalifikowana praca. Wpisz ją do kosztorysu jako osobną pozycję.
- Ukrywanie niskiej stawki w cenie części. Działa do czasu, aż klient przyniesie własne części.
- Brak przeglądu stawki. Koszty rosną co roku, a stawka ustalona trzy lata temu to dziś rabat.
- Rabaty na miejscu. Dziesięć procent zniżki na rachunku może być większością zysku z tego zlecenia.
Stawkę, którą sam obliczyłeś, łatwiej obronić przed sobą i przed klientem. Jak współpracują zlecenia, pozycje robocizny i raporty, zobaczysz na stronie program do warsztatu samochodowego.